عباس قديانى
806
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
ميرزا على خان امين الدوله فرزند ميرزا محمد خان مجد الملك ، در هشتم ذى القعدهء سال 1259 هجرى قمرى در تهران متولد گرديد . علوم متداول زمان را آموخت و به تحصيل زبان فرانسه و علوم جديد پرداخت . امين الدوله ، در ماه رجب سال 1315 هجرى قمرى ، كه سال دوم سلطنت مظفر الدين شاه قاجار بود ، به مقام صدارت اعظمى منصوب شد ، ليكن به واسطه سعايت بدخواهان در سال 1316 هجرى قمرى ، از كار بر كنار گرديد و پس از چندى از راه قفقاز و درياى سياه و اسكندريه به مكه رفت و در مدت مسافرت به نگاشتن سفرنامه پرداخت . اين سفرنامه در روز جمعهء 13 شوال سال 1316 هجرى قمرى شروع شده و در سهشنبهء 16 رجب 1317 هجرى قمرى پايان پذيرفته است . دكتر على امينى نخستوزير اسبق ايران نوهء حاج ميرزا على خان امين الدوله است . او در ماه رجب سال 1322 هجرى قمرى به بيمارى كليه درگذشت . ميرزا على خان ( امين الدوله ) حاج ميرزا على خان كه داراى القابى از قبيل منشى حضور ، امين الملك و امين الدوله بود ، پسر حاج محمد خان سينكى مجد الملك ( صاحب رساله مجديه ) مىباشد . اجداد امين الدوله اصلا مازندرانى بوده ولى چون در سينك از قراى لواسان علاقه و ملكى داشته و در آنجا مقيم بودند از اينرو به سينكى هم معروف مىباشند . حاج محمد خان سينكى خواهرزاده ميرزا آقا خان نورى دومين صدراعظم ناصر الدين شاه بوده است . ميرزا على خان در سال 1260 ه . ق . در تهران متولد گرديد . از آنجا كه پدر ميرزا على خان ، هم صاحبقلم بود و هم در امور دولتى دست داشت ، ميرزا على خان از تربيت كافى برخوردار شد . پدر وى از كارمندان عالىرتبه وزارت امور خارجه بود كه مدتى در حاج ترخان به مأموريت اشتغال داشت . سپس جهت تصفيه امور متفرقه بين ايران و عثمانى به كارپردازى ايران در بغداد تعيين گرديد . در اين هنگام ميرزا على خان كه جوانى 15 ساله بود با سمت منشىگرى به استخدام وزارت امور خارجه درآمد و به همراه پدر عازم بغداد شد و در اين مأموريت است كه سطح تحصيلات و معلومات ميرزا على خان بهويژه در زمينه زبان عربى تقويت مىشود . پدرش بعد از بازگشت از بغداد به كارپردازى آذربايجان گماشته شد و ميرزا على خان به همراه پدر به اين ناحيه رفت و زبان فرانسه را نيز در اين مأموريت از يك معلم ارمنى آموخت . هنگامى كه پدر وى از بغداد مراجعت نمود ، ميرزا على خان جوانى 18 ساله بود كه مورد توجه شاه قرار گرفت و ناصر الدين شاه دستور داد كه وى در سفر و حضر ملتزم ركاب باشد . در سال 1279 ه . ق . يعنى در سن 19 سالگى به سمت نيابت اول وزارت امور خارجه تعيين گرديد و در سال 1283 ه . ق . ضمن داشتن اين سمت جزو پيشخدمتان خاصه شاه شد و از اين تاريخ تا سال 1290 ه . ق . كه ملقب به لقب پدرزن خود پاشا خان امين الملك شد ، لقبش منشى حضور بود . در سال 1288 ه . ق . مسئوليت چاپارخانه دولتى ( پستخانه ) به او سپرده شد و در اين سمت با تلاش و جديت سر و سامانى به اوضاع پست ايران داد . در سال 1290 ه . ق . به لقب امين الملك و منصب وزارت رسائل ( رياست دفتر مخصوص شاه ) نايل آمد و در سال 1294 ه . ق . تصدى امور